حسین سیمایی صراف با اشاره به آموزههای قرآن کریم و تجربه تاریخی تمدن اسلامی، گفت: جامعهای بالغ است که تکثرهای نژادی، زبانی، فکری و دینی را به رسمیت بشناسد و با تکیه بر مدارا، شناخت متقابل و اخلاق، زمینه همزیستی مسالمتآمیز را فراهم کند.
به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، در اختتامیه چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، که امروز 8 شهریورماه در تالار قدس حرم مطهر رضوی برگزار شد، ضمن تبریک سالروز میلاد رسول گرامی اسلام(ص) و امام جعفر صادق(ع) و گرامیداشت یاد و خاطره رهبر شهید انقلاب، به طرح یک پرسش بنیادین پیرامون امکانپذیری وحدت پرداخت و اظهار کرد: گاهی این نقد مطرح میشود که با وجود تکثر اندیشهها، مذاهب و ادیان گوناگون، چگونه وحدت امکانپذیر است و آیا انتظار وحدت در جهانی که طبق آیه شریفه «وَجَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ» بر پایه تفاوتها خلق شده، حرکتی خلاف طبیعت تکوین نیست؟
وی در پاسخ به این شبهه، تصریح کرد: اشکال اساسی این نقد در آن است که مفهوم وحدت با شباهت یکسان تلقی میشود. در حالی که تاریخ تمدن اسلامی نشان میدهد در بخش عمدهای از این تاریخ پرافتخار، مکاتب گوناگون کلامی، مذاهب فقهی و همچنین رویکردهای مختلف تفسیری در کنار یکدیگر میزیستند و فرهنگ مدارا و رواداری بر جامعه حاکم بود. این مدارا حتی در تعامل با پیروان ادیان آسمانی دیگر چون یهودیت و مسیحیت نیز بهروشنی جریان داشت.
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با ارجاع به مطالعات اسلامشناسان معاصر، بیان کرد: توماس باور، اسلامشناس برجسته آلمانی، در اثر خود تحت عنوان «فرهنگ ابهام و مدارا در اسلام» تبیین میکند که مسلمانان در طول تاریخ از فرهنگ چندصدایی و پذیرش ابهام و تفاوت برخوردار بودهاند. از دیدگاه این پژوهشگر، این ورود خشن و ناموزون مدرنیته به جهان اسلام بود که با ترویج تکصدایی و فردگرایی، به تعصبات و بازتولید خشونت دامن زد؛ همان فرآیندی که امروز نیز در الگوریتمهای شبکههای اجتماعی و سامانههای هوش مصنوعی با حذف تنوعها و یکسانانگاری خردهفرهنگها بازتولید میشود.
سیمایی صراف با تأکید بر اینکه نظام تشریع در اسلام کاملاً منطبق بر نظام تکوین است، افزود: قرآن کریم از یکسو تکثر انسانی را به رسمیت میشناسد و از سوی دیگر در مواجهه با سایر ادیان میفرماید صرف دیگریبودن، دلیل بر عداوت، قتال و جهاد نیست؛ آنچه جهاد و مقابله را مشروع و واجب میسازد، ستمگری، تجاوز و دشمنی است، نه صرف تفاوت در عقیده.
وزیر علوم در پایان با اشاره به آیه «لِتَعَارَفُوا»، گفت: هدف از تفاوتها در منطق قرآن، تعارف و شناخت متقابل است، نه حذف یکدیگر. تفاوت بهمنزله نفی یا بداخلاقی نیست. مسئله این است که ما باید اخلاق مواجهه با تفاوتها را بیاموزیم؛ زیرا تفاوتها قابل انکار نیستند. یک فرهنگ بالغ، فرهنگی است که میداند چگونه با وجود اختلافات، زندگی مسالمتآمیز داشته باشد و آنها را دستمایه نزاع و دشمنی قرار ندهد، نه فرهنگی که با ترس از تفاوتها، به اجبار و یکسانسازی روی میآورد.
انتهای پیام