نقش نخبگان، دانشگاهها و رهبران محلی در بومیسازی آموزههای مقاومت برای توسعه پایدار
پیشکسوت دفاع مقدس گفت: همکاری نخبگان و رهبران محلی میتواند به شکلگیری جامعهای مقاوم و توسعهیافته منجر شود.
محمد مطهری، از رزمندگان و پیشکسوتان دوران دفاع مقدس، در گفتوگو با خبرنگار ایکنا از کرمان در محل دفتر خبرگزاری واقع در جهاددانشگاهی استان کرمان با تأکید بر اهمیت نهادهای علمی و اجتماعی در ترویج فرهنگ مقاومت، گفت: «نخبگان، دانشگاهها و رهبران محلی سه رکن اساسی در انتقال و بومیسازی آموزههای مقاومت هستند؛ این سه گروه با همافزایی میتوانند زمینههای ایجاد جامعهای پایدار، مقاوم و توسعهیافته را فراهم کنند.»
وی در توضیح نقش نخبگان اظهار کرد: «نخبگان بهواسطهٔ دانش و آگاهی خود میتوانند با نگارش مقالات، تألیف کتابها، برگزاری نشستها و ارائه تحلیلهای علمی و فرهنگی، آموزههای مقاومت را در جامعه تبیین و نهادینه کنند.»
این مدرس دانشگاه افزود: «آنها نقشی محوری در تبدیل مفاهیم مقاومت به زبان علمی و فرهنگی دارند تا این مفاهیم برای مردم ملموس و کاربردی شود.»
دانشگاهها؛ بسترسازان پژوهش و آموزش در حوزه مقاومت
مطهری با اشاره به جایگاه دانشگاهها در این مسیر گفت: «دانشگاهها باید بهعنوان مراکز علمی و پژوهشی، نقش فعالتری در انتقال آموزههای مقاومت ایفا کنند.»
وی توضیح داد: «ایجاد دورههای آموزشی، پژوهشهای میدانی و همکاری با نهادهای محلی میتواند به تربیت نسلی از پژوهشگران و فعالان اجتماعی منجر شود که فرهنگ مقاومت را با نیازهای بومی منطقه تطبیق دهند.»
مطهری، نقش رهبران محلی را نیز بسیار کلیدی دانست و گفت: «رهبران محلی نمایندگان جامعه خود هستند و میتوانند آموزههای مقاومت را از سطح نظری به سطح عملی منتقل کنند.»
وی ادامه داد: «با برگزاری نشستها، کارگاهها و برنامههای آموزشی، آنان میتوانند موجب همبستگی اجتماعی و تقویت انسجام مردم شوند.»
همافزایی سه رکن برای توسعه همهجانبه
این پیشکسوت دفاع مقدس افزود: «همکاری میان نخبگان، دانشگاهها و رهبران محلی میتواند یک شبکه مؤثر از دانش، تجربه و فرهنگ ایجاد کند که ترویج آموزههای مقاومت را تسهیل کرده و به توسعه همهجانبه کشور کمک کند.»
مطهری معتقد است نتیجه این همکاری، ایجاد راهکارهای عملی برای پیشرفت پایدار و تقویت هویت جمعی خواهد بود.
مقاومت؛ عنصر هویتی و دینی در شکلگیری انسجام مناطق مرزی
مطهری درباره جایگاه مقاومت در هویتسازی مناطق مرزی گفت: «مقاومت، تنها مقابله با تهدیدات خارجی نیست؛ بلکه یک عنصر فرهنگی، اجتماعی و دینی است که میتواند به حفظ زبان، آداب و سنتهای بومی کمک کند.»
وی تأکید کرد: «در مناطق مرزی که فرهنگها در هم تنیدهاند، آموزههای مقاومت عامل تقویت احساس تعلق، همبستگی اجتماعی و هویت محلی است.»
وی به تجربه زلزله بم اشاره کرد و گفت: «آن حادثه نشان داد ملت ایران در زمان بحران چگونه با روحیه همبستگی و مقاومت به یاری یکدیگر شتافتند. این همان مصداق عینی از هویت مشترک و مقاومت ملی است.»
مطهری در ادامه گفت: «در فرهنگ ما، دین همواره الهامبخش مقاومت بوده است؛ همانطور که در دوران دفاع مقدس، هزاران نفر از سراسر کشور با انگیزه دینی به جبههها رفتند و از سرزمین اسلامی دفاع کردند.»
وی افزود: «نمادها و شخصیتهای محلی، رویدادهای تاریخی و اماکن مقدس هر منطقه نیز بخشی از هویت مقاومت آن جامعه را تشکیل میدهند.»
مقاومت و سیاستهای توسعهای در مناطق مرزی
مطهری در پایان اظهار کرد: «اگر حکمرانی نگاه برادرانه و مشارکتی به مردم مناطق مرزی داشته باشد، احساس تعلق و امنیت در این مناطق تقویت میشود.»
وی با اشاره به تجربه شهید شوشتری در سیستان و بلوچستان گفت: «با تکیه بر مردم و طوایف محلی، امنیت در نوار مرزی برقرار شد؛ آنچه ارتشها در دههها نتوانسته بودند، با اعتماد به مردم ممکن شد. این همان تجلی مقاومت اجتماعی است.»
مطهری با اشاره به نقش مردم و طوایف محلی در استقرار امنیت پایدار در جنوب شرق کشور گفت: «زمانی که مجموعه طوایف به قرارگاه قدس به فرماندهی شهید شوشتری پیوستند، نوعی احساس تعلق و اعتماد در میان مردم ایجاد شد؛ مردم باور کردند که نظام به آنها توجه دارد و نگاهش به درون مرزهای خودی است، نه به بیرون.»
این مدرس دانشگاه افزود: «مردم مرزنشین، وضعیت خود را با آن سوی مرز مقایسه میکنند. وقتی میبینند خدمات و توجهی که جمهوری اسلامی به آنان دارد، بسیار بیشتر از خدمات ناچیز کشور همسایه است، این امر حس تعلق و اعتمادشان را عمیقتر میکند.»
وی اظهارکرد: «در مناطقی مانند سراوان، حتی با وجود تبلیغات دشمن، مردم با چشم خود تفاوت زندگی در اینسو و آنسو را میبینند؛ در حالی که شهرهای آنطرف مرز با کمبود شدید کالا، انرژی و خدمات روبهرو هستند.»
مطهری، با بیان اینکه، یکی از مهمترین نمونههای موفق بومیسازی امنیت، طرح بهکارگیری طوایف بومی جنوب شرق کشور بود که توسط شهید شوشتری طراحی و اجرا شد، افزود: «این طرح باعث شد گروهکهای ضدانقلاب دیگر نتوانند در میان طوایف نفوذ کنند. مردم عملاً خودشان پاسدار امنیت منطقه شدند.»
مطهری، به مثال مشخصی از نتایج این طرح اشاره کرد و گفت: «یکی از چهرههایی که در گذشته با جریانهای معارض همکاری داشت، ملا کمال صلاح بود. اما پس از پیوستن طایفهاش به طرح شهید شوشتری، خودش به کشور بازگشت و مسیر صلح و سازش را در پیش گرفت. این تحول نمونه بارز تأثیر آموزههای مقاومت در بازگشت نیروهای بومی به آغوش ملت است.»
این پیشکسوت دفاع مقدس در ادامه گفت: «آموزههای مقاومت با تأکید بر هویت فرهنگی، همبستگی اجتماعی و توانمندسازی محلی میتوانند به شکلگیری ساختارهای امنیتی مؤثر و پایدار در جنوب شرق کشور کمک کنند.»
وی توضیح داد: تقویت هویت فرهنگی: با افزایش حس افتخار به تاریخ و فرهنگ محلی، مردم متحدتر در برابر تهدیدات داخلی و خارجی ایستادگی میکنند.ایجاد همبستگی اجتماعی: هنگامی که جامعه در بحرانها کنار یکدیگر میایستد، نتیجه آن تحکیم امنیت اجتماعی است. توانمندسازی محلی: آگاهیبخشی و آموزش مهارتهای زندگی و مسئولیتپذیری، پایهی ایجاد امنیت پایدار در مناطق مرزی است. توسعه راهکارهای محلی: با استفاده از ظرفیت خود مردم، میتوان برای هر منطقه راهکارهای ویژه طراحی کرد و از نسخههای امنیتی «غیربومی و تحمیلی» پرهیز نمود.
سهگانهی امنیت بومی: سران طوایف، روشنفکران و علمای دینی
مطهری در تبیین تجربه جنوب شرق کشور افزود: «شهید شوشتری با درک عمیق از شرایط منطقه، سه گروه کلیدی را محور طرح خود قرار داد: سران طوایف، روشنفکران و مولویها. اگر این سه جریان کنار هم قرار گیرند، نه تنها امنیت که وحدت و توسعه نیز در آن منطقه شکل میگیرد.»
مطهری تأکید کرد: «هر جا مردم در تصمیمگیریها مشارکت داده شدند، امنیت واقعی شکل گرفت. باید مردم محلی را در فرآیندهای تصمیمگیری دخیل کرد تا سیاستهای امنیتی متناسب با شرایط زندگی خودشان تدوین شود.»
خدمات اجتماعی و نگاه دلسوزانه شهید شوشتری
این پیشکسوت دفاع مقدس در بخش پایانی سخنانش به اقدامات عمرانی و انسانی شهید شوشتری اشاره کرد و گفت: «شهید شوشتری فقط اسلحه به دست مردم نداد؛ او با ایجاد چاههای کشاورزی، راهاندازی بیمارستانهای صحرایی و رسیدگی مستقیم به مسائل مردم، چهرهی نظام را در ذهن مردم متحول کرد. همین رفتار دلسوزانه باعث شد مردم احساس کنند جمهوری اسلامی واقعاً برایشان دل میسوزاند.»
مطهری گفت: «آموزههای مقاومت بر پایهی هویت فرهنگی، همبستگی اجتماعی، توانمندسازی و مشارکت فعال مردم شکل میگیرد و میتواند الگویی بومی برای امنیت پایدار در تمام مناطق مرزی کشور باشد.»
انتهای پیام
