ولایت؛ رکن کمال ایمان و مسیر خروج از ظلمات به سوی نور
وقتی سخن از علی(ع) به میان میآید، کلمات برای توصیف عظمت او اندک است و دریای فضایلش چنان بیکران است که هرچه بیشتر در آن غوطهور شویم، بر نیاز ما به هدایت او میافزاید و مناسبتهای غدیر، فرصتی برای بازنگری در مبانی اعتقادی و شناخت جایگاه امام علی(ع) است. از این رو در سلسله نشستهای «شناخت غدیر خم»، تلاش شد تا با نگاهی به ریشههای قرآنی و روایاتی، مفهوم ولایت نه تنها بهعنوان یک باور، بلکه بهعنوان یک ضرورت برای حیات معنوی انسان به تصویر کشیده شود.
استخراج حقیقت در آشفتگی تاریخ/ در تحلیل عباسیان دچار نوعی دوگانگی شدهایم
آیین رونمایی از کتاب «ریاکاریهای بنیعباس و شهادت امامان معصوم(ع)»، تألیف فضلالله صلواتی، با حضور جمعی از استادان، پژوهشگران چهارشنبه ۲۰ خردادماه در تالار حکمت مرکز همایشهای بینالمللی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار شد. در این نشست که با نگاهی نقادانه به عملکرد سیاسی حکومت عباسیان همراه بود، چهرههای برجسته تاریخنگاری ایران، رسول جعفریان، عبدالمجید معادیخواه و محمدباقر انصاری، به نقد و بررسی ابعاد مختلف این اثر پرداختند. این کتاب با بهرهگیری از اسناد تاریخی، تلاشی برای تبیین چرایی و چگونگی شهادت ائمه اطهار(ع) در ساختار مبهم و متناقض حکومت بنیعباس دارد.
واکاوی جایگاه واقعیت در نظریه سینمایی مانستربرگ
حجتالاسلام محمد بختیاری، استاد حوزه در نشست علمی «تحلیل فلسفی نظریه فیلم مانستربرگ» با نقد دیدگاههای سنتی درباره سینما بهعنوان بازتاب مکانیکی واقعیت، تبیین کرد که چگونه فیلم از طریق دگرگون کردن واقعیت و بهرهگیری از تخیل، به حقیقتهای درونی و عاطفی دست مییابد.
پژواک اندیشه در هفته سوم خرداد
در سومین هفته خردادماه که با دو مناسبت مهم دینی، عید غدیر و مباهله، همراه بود، مجموعهای از گفتوگوهای تخصصی با اهل اندیشه و سخن انجام شد؛ همچنین دو انتصاب وزیر علوم، انتشار دو بخش «نگار آیه» و «امیر دانایی» با محوریت حکمتها و شخصیت نورانی امیرالمؤمنین(ع)، برگزاری نشستهای علمی و چند رونمایی کتاب، از مهمترین رویدادهای این هفته بود.
قدر و ارزش آدمی به چیست
سرویس اندیشه ایکنا در ویژهبرنامه «امیر دانایی»، به بررسی مجموعه سهجلدی «کران بیکران» اثر سیدهزینب شیرازی میپردازد؛ اثری که با نگاهی تربیتی به حکمتهای نهجالبلاغه، راهکارهای عملی برای زیست اخلاقی در دنیای امروز ارائه میدهد. در این شماره، حکمت ۴۷ نهجالبلاغه مورد توجه قرار گرفته که در آن پاسخی صریح و حکیمانه به یکی از قدیمیترین پرسشهای بشری دارد: ارزش و قیمت واقعی یک انسان بر چه اساسی سنجیده میشود؟
قدسیت صحابه؛ سدی در برابر پذیرش حقیقت غدیر
برای درک اینکه چرا حقیقت غدیر در تاریخ اسلام به حاشیه رانده شد، باید فراتر از خودِ واقعه نگریست و به «نظام معرفتی» حاکم بر آن دوران پرداخت. در این تحلیل، به بررسی این نکته میپردازیم که چگونه تضادهای درونی میان اصحاب صدر اسلام، با ساختاری از «قدسیت» پوشانده شد تا خوانش اقلیتی شیعه را به حاشیه ببرد.
مباهله؛ تجلی حقیقت در کالبد خانواده و پاسخی به انزوای انسان معاصر
رویدادهای تاریخی چون مباهله، تنها خاطره نیستند، بلکه پیامهایی زنده برای هر عصرند. در این واقعه، حقیقت نه با قدرت، که با حضور عزیزترینهای زندگی پیامبر (ص) تجلی یافت تا ثابت کند ارزش هر حقیقتی در رفتار انسان است. امروز که در میان انبوه ارتباطات مجازی، دچار تنهایی و گسست خانوادگی شدهایم، منطق مباهله راهنمایی است برای نجات از انزوای مدرن و بازگشت به همبستگی و کرامت انسانی.
واکاوی غدیر در بستر تحولات تمدنی و تطور نسلهای اسلامی
واقعه غدیرخم از مسلمات تاریخ اسلام است که اصل وقوع آن مورد اتفاق شیعه و سنی بوده و حدیث «من کنت مولاه»، حدیثی متواتر در میان تمامی مذاهب است. اما پرسش اساسی اینجاست که چگونه یک واقعه واحد با شاهدان عینی بسیار، در گذر زمان به دو برداشت متفاوت و گاه متضاد منجر شد؟ آیا این تفاوت تنها در معنای یک واژه نهفته است یا ریشه در تحولات عمیقتری دارد؟
